سعید مدرس؛ از دنیای وارونه تا ساحل چمخاله و صحنهٔ میلاد
زندگی و آغاز
سعید مدرس در ۱ مرداد ۱۳۵۶ در اصفهان زاده شد. ویکی‌پدیای فارسی پدر را اصفهانی و مادر را گیلانی نوشته و از یک خواهر گفته است. در ۱۳۶۸ خانواده از اصفهان به محلهٔ قیطریهٔ تهران کوچ کرد. دانش‌آموختهٔ کارشناسی عمران است. سازها گیتار و پیانویند. ژانر در دانشنامه موسیقی الکترونیک و پاپ ایرانی است. تاپ‌صدا همین تولد، نقش خواننده-آهنگساز-تنظیم‌کننده و فعالیت در طراحی، نقاشی و ساخت نماهنگ را تکرار کرده است. ویکی‌پدیا ورود به موسیقی را از هجده‌سالگی دانسته است.
این آغاز چند لایه دارد که در پاپ داخلی کمتر با هم جمع می‌شوند: مهندسی عمران، هنرهای تجسمی، ویدیوسازی، بعد خوانندگی. مای‌ریتم در گفت‌وگو نقل کرده بیش از چهل ویدیو ساخته و در دوره‌ای از ویدیوسازهای پرکار بوده است؛ نام‌هایی چون زانیار و مهدی اسدی در همان گفت‌وگو به‌عنوان چهره‌هایی آمده‌اند که با ویدیوهای او دیده شدند. دانشنامه تنظیم چند ترانه از آلبوم خداحافظ گروه آریان را هم برای او ثبت کرده است. یعنی پیش یا همزمان با شهرت خوانندگی، در شبکهٔ تولید پاپ تهران به‌عنوان تصویر و تنظیم هم حاضر بوده است.
پس از آلبوم نخست «زندگی» در ۱۳۸۶ ایران را ترک کرد. ویکی‌پدیا مسیر را قبرس، دبی و بیش از یک سال ترکیه نوشته است. آلبوم دوم «یک اتفاق خوب» در ۱۳۸۸ با نه ترانه توسط آونگ میوزیک در خارج منتشر شد. «دنیای وارونه» از این آلبوم با استقبال زیاد مواجه شد و ترانهٔ معرف او شد. یک سال بعد به دعوت آرمین هاشمی برای انتشار آلبوم در ایران برگشت و پس از بازگشت چهار سال ممنوع‌الکار بود. این فاصلهٔ خروج، آلبوم خارج، بازگشت و ممنوعیت، مسیر را از خوانندهٔ صرفاً داخلی به کارنامهٔ دو‌زبانهٔ بازار داخل و خارج تبدیل می‌کند.
جزئیات زندگی خصوصی فراتر از اصلیت والدین و خواهر در دانشنامه آمده اما محور مقاله نیست. آنچه به صدا مربوط است قیطریه، عمران، پیانو و گیتار، ویدیو، و شروع آلبومی در ۱۳۸۶ است.
مسیر هنری
سه آلبوم ستون مسیرند. زندگی در ۱۳۸۶ هشت ترانه دارد. تاپ‌صدا قطعات را عادت، عکس تو، چشمای بارانی، من و تو، معجزه من، عشق ایرانی، وقتی رفتی و زندگی ادامه داره فهرست کرده است. ویکی‌پدیا همان مجموعه را با ترتیب نزدیک آورده است. پس از این آلبوم ترک ایران رخ داد.
یک اتفاق خوب در ۱۳۸۸ آلبوم خارج است. دنیای وارونه ترانهٔ شناسه شد. تاپ‌صدا گریه نکن، من تورو اشتباهی گرفتم، یک اتفاق خوب، پشت شیشه، با من راحت باش، تو همونی که صدام کرد، برگرد به من، من و تو ریمیکس و دنیای وارونه را در بسته آورده است. ویکی‌پدیا عنوان‌های دیگری چون یک اشتباه خوب، یعنی الان کجاست، باید عشقو کنترل کرد، انتظار، ریمیکس فال و تصویری از تو را هم در کارنامهٔ همان دوره ثبت کرده است. نماهنگ دنیای وارونه در دانشنامه به ۱۳۸۸ خورده است. مای‌ریتم از بحث‌های اولیه دربارهٔ ویدیوی انیمیشن این قطعه گفته؛ یعنی تصویر از ابتدا بخشی از استراتژی انتشار بوده است.
ساحل چمخاله در اسفند ۱۳۹۲ نخستین آلبوم رسمی داخل است. ویکی‌پدیای آلبوم نوشته تهیه حدود سه سال طول کشید، یازده قطعه دارد، آهنگسازی و تنظیم همه با خود مدرس است، ناشر اکسیر نوین، ژانر پاپ و الکترونیک. ترانه‌ها از رویا شکیب، علیرضا عبداللهی و نیلوفر لاری‌پور است. بابک ریاحی‌پور در گیتار باس یک قطعه همکاری داشته است. جدول قطعات: ساحل چمخاله با شکیب؛ عاشق که باشی با عبداللهی؛ مثلث برمودا با شکیب؛ بارون یک‌ریز با لاری‌پور؛ تبانی با شکیب؛ برو با عبداللهی؛ بهونه بارون با شکیب؛ زندگی زیباست و عیبی نداره با عبداللهی؛ نه دیگه و پایان دنیا با شکیب.
نخستین کنسرت پس از مجوز در ۲۲ خرداد ۱۳۹۳ در سالن میلاد نمایشگاه بین‌المللی تهران برگزار شد. باشگاه خبرنگاران جوان پیش از اجرا نوشته بود دنیای وارونه به‌صورت نمایشی روی صحنه می‌رود، طراحی صحنه متفاوت است و از بازیگر برای نقش‌های نمایی قطعات استفاده می‌شود. گنجا‌تو‌موزیک گزارش داده برگزارکننده شرکت اکسیر نوین با مدیریت محمدرضا خانزاده بوده، قطعهٔ آغازین دنیای وارونه به دلیل استقبال دوباره اجرا شده، رهبری نوازندگان با مجید علیزاده بوده و مهمانان سیروان خسروی، بابک جهانبخش، شهرام شکوهی، مهدی یراحی، رضا تاجبخش، امیر یگانه، کاوه دانش و نسرین مقانلو بوده‌اند. ویکی‌پدیا سیروان، شکوهی، جهانبخش و مقانلو را به‌عنوان میهمان ویژه ثبت کرده است.
برترین‌ها به نقل از موسیقی ما کنسرت بعدی را شامگاه اول خرداد در سالن همایش‌های برج آزادی نوشته که حدود دو سال پس از میلاد ۱۳۹۳ بوده و باز با تهیه‌کنندگی اکسیر نوین و خانزاده برگزار شده است. همان گزارش رپرتوار را جزءبه‌جزء آورده: آغاز با تبانی، بعد دنیای وارونه، برگرد به من با سولوی گیتار الکتریک، عکس تو، برو، ترافیک با پیانو، عادت، آنپلاگد عیبی نداره، ساحل چمخاله با صدای موج دریا، من تورو اشتباهی گرفتم، یک اتفاق خوب، من حساسم، من و تو پشت پیانو، فال تقدیمی به خانزاده، مرغ سحر با ملودی تازه، و تکرار دنیای وارونه و ساحل چمخاله. نوازندگان: مهران مریخ، علی شقاقی، سعید جامع، شروین شهبازی، شایان مجیدی. میهمانان سانس دوم رستاک حلاج، ماهان بهرام‌خان، شبنم مقدمی، منیره صفری، شیوا طاهری. گزارش همچنین به حاشیهٔ ممنوع‌الکاری چندماهه در ۱۳۹۴ اشاره کرده است.
پس از آلبوم رسمی، تک‌آهنگ‌ها در دانشنامه ردیف شده‌اند: روح بهار، می‌شه یه بار تجربه کرد، وابسته، دیونگی، کاناپه، من بی‌دلیل خوشحالم، ترافیک، حال سهراب، خوشبختی، من بی‌تو در ۱۳۹۳؛ فردا نمی‌شه، من حساسم، مرغ سحر، برنده، ای دل در ۱۳۹۴؛ تنهایی ۱۳۹۵؛ آوای اردیبهشت، عطر دنیات، معجزه ۱۳۹۶؛ یه جای دور ۱۳۹۷. نماهنگ‌ها از تنهایی شهریور ۱۳۹۵ تا یه جای دور آذر ۱۳۹۷ در همان صفحه آمده‌اند. تاپ‌صدا تک‌ترانه‌های ساختم، فال ریمیکس و کاناپه با حضور آرمان را هم دارد. مسیر از آلبوم خارج به آلبوم رسمی داخل به صحنهٔ میلاد و آزادی به تک‌آهنگ پیوسته رسیده است.
سبک و صدا
سبک پاپ الکترونیک است. خودش در گفت‌وگوی نقل‌شده در دانشنامه گفته به موسیقی و ملودی بیش از ترانه اهمیت می‌دهد چون ترانه‌سرا نیست. ساحل چمخاله را یک‌نفره آهنگسازی و تنظیم کرده است. این خودبسندگی تنظیم، صدا را به امضای شخصی نزدیک می‌کند: لایه‌های الکترونیک، گیتار، پیانو، و گاهی فضای نمایشی که در کنسرت میلاد به صحنه برد. دنیای وارونه با ویدیوی انیمیشن، تصویر را به بخشی از سبک تبدیل کرد نه پیوست تبلیغاتی.
کلام آلبوم رسمی میان شکیب، عبداللهی و لاری‌پور تقسیم شده است. مونا برزویی در دورهٔ دنیای وارونه به روایت مای‌ریتم همکار موفق بوده و در ساحل چمخاله غایب است؛ مدرس علت را تغییر دغدغه و جنس کلام او دانسته و گفته نگاهش روبه‌جلوست. مرغ سحر را با ملودی و تنظیم متفاوت از نسخهٔ سنتی منتشر کرد و در کنسرت آزادی گفت تولید این کار ریسک بود. این جمله مرز سبک را روشن می‌کند: پاپ الکترونیک که گاهی سراغ میراث تصنیف می‌رود اما ادعای اجرای سنتی ندارد.
کنسرت آزادی نشان داد تنظیم زنده می‌تواند راک‌گونه شود: برگرد به من با سولوی گیتار الکتریک، ترافیک با پیانو، عیبی نداره آنپلاگد با پرکاشن جلو صحنه، من و تو پشت پیانو. یعنی الکترونیک استودیو مانع اجرای سازی نیست. عنوان ساحل چمخاله جغرافیای شمال را که از سوی مادر گیلانی در زندگی‌نامه هست به پاپ وصل می‌کند. طراحی صحنه و نمایش در میلاد ۱۳۹۳ ادامهٔ همان ذهن ویدیوساز است.
پاپ او پاپ تیتراژ سریال نیست. پاپ خواننده-تهیه‌کنندهٔ تصویر است که ملودی را جلوتر از مد روز کلام می‌گذارد. مقایسه با گروه آریان از جهت تنظیم خداحافظ مفید است نه از جهت صدای گروه. مقایسه با ستاره‌های صرفاً فایل‌محور هم ناقص است چون او به سالن میلاد و آزادی رسید.
آثار و همکاری‌ها
زندگی مبدأ آلبوم ۱۳۸۶ است. یک اتفاق خوب و دنیای وارونه مبدأ شهرت‌اند. ساحل چمخاله مبدأ رسمی داخل و ناشر اکسیر نوین است. کنسرت ۲۲ خرداد ۱۳۹۳ مبدأ صحنه است. مرغ سحر مبدأ ریسک ملودیک روی تصنیف آشناست. ترافیک و فال و تنهایی از تک‌آهنگ‌های پس از آلبوم‌اند که در رپرتوار زنده هم نشسته‌اند.
همکاران کلام: رویا شکیب، علیرضا عبداللهی، نیلوفر لاری‌پور در آلبوم رسمی؛ مونا برزویی در دورهٔ معرف؛ منیره صفری در افق آلبوم بعدی به نقل مای‌ریتم. بابک ریاحی‌پور باس. گروه آریان در تنظیم خداحافظ. سیروان خسروی، شهرام شکوهی، بابک جهانبخش، مهدی یراحی، نسرین مقانلو و دیگران در مهمانی صحنهٔ میلاد. ارکستر آزادی با مریخ و شقاقی و جامع و شهبازی و مجیدی. خانزاده تهیه‌کنندهٔ تکرارشوندهٔ صحنه. آرمین هاشمی در دعوت بازگشت. آونگ میوزیک ناشر آلبوم خارج. زانیار و مهدی اسدی در کارنامهٔ ویدیوسازی به روایت خودش.
تاپ‌صدا آمار بالایی از آهنگ و ویدیو کنار نام او گذاشته که با نقش دوگانهٔ خواننده و سازندهٔ نماهنگ می‌خواند. نباید هر گردآوری سایت دانلود را آلبوم استودیویی چهارم نامید. سه آلبوم دانشنامه ملاک‌اند: زندگی، یک اتفاق خوب، ساحل چمخاله.
جایگاه
مدرس در نقشهٔ پاپ داخلی نمونهٔ هنرمند چندمهارتی است: عمران در پس‌زمینه، تجسمی و ویدیو در میان‌زمینه، پاپ الکترونیک در پیش‌زمینه. دنیای وارونه او را به مخاطب گسترده رساند؛ ساحل چمخاله او را به مجوز و بازار داخل برگرداند؛ میلاد ۱۳۹۳ او را روی صحنه نشاند. ممنوعیت پس از بازگشت و حاشیهٔ ۱۳۹۴ بخشی از واقعیت مسیر مجاز است نه تمام هویت هنری.
در گوشه میان پاپ الکترونیک تصویرمحور و پاپ سالن میلاد می‌ایستد. جایگاهش با خوانندگان فقط‌دانلود فرق دارد چون ویدیو و صحنه را جدی گرفته است. با تنظیم‌کنندگان خاموش هم فرق دارد چون خودش می‌خواند و آلبوم را یک‌نفره می‌سازد.
شنیدن در گوشه
شنیدن را از دنیای وارونه شروع کنید تا ترانهٔ معرف معلوم شود؛ نماهنگ را جدا از فایل صوتی ببینید. زندگی را با عکس تو، عادت و زندگی ادامه داره برای مبدأ ۱۳۸۶ بشنوید. یک اتفاق خوب را با گریه نکن و برگرد به من ادامه دهید. ساحل چمخاله را یک‌نفس گوش کنید: قطعهٔ عنوان، تبانی، بارون یک‌ریز و پایان دنیا چهار گوشه‌اند. از تک‌آهنگ‌ها ترافیک، مرغ سحر، تنهایی و یه جای دور را بگذارید. اگر صحنه می‌خواهید، گزارش میلاد ۱۳۹۳ را با آغاز نمایشی دنیای وارونه و گزارش آزادی را با رپرتوار تبانی تا مرغ سحر کنار استودیو بگذارید. آنچه در گوشه می‌ماند پاپ الکترونیک اصفهان-تهران است که از ویدیو و آلبوم خارج آمد، روی ساحل چمخاله مجوز گرفت و در سالن میلاد تأیید شد.
این مقاله از منابع عمومی نوشته شده؛ متن ترانه بازنشر نمی‌شود.
