ریویل؛ پل لندن و تهران در هیپهاپ فارسی
خانواده، مهاجرت و هویت دوگانه
مهرک گلستان، با نام هنری Reveal یا Reveal Poison، در بیستونهم دسامبر ۱۹۸۳ برابر با هشتم دی ۱۳۶۲ در تهران زاده شد. ویکیپدیای فارسی نام کامل او را سید مهرک تقوی شیرازی نیز ثبت کرده است. پدرش کاوه گلستان و مادرش هنگامه گلستان، هر دو عکاس، بودند. پدربزرگش ابراهیم گلستان، نویسنده و فیلمساز، است. شجرهنامهٔ ویکیپدیا او را در ادامهٔ خاندان تقوی شیرازی و گلستان نشان میدهد؛ لیلی گلستان و مانی حقیقی نیز در همین شبکهٔ خانوادگیاند.
موزهٔ فروید لندن نوشته است که او در دوسالگی، عمدتاً برای گریز از جنگ ایران و عراق، با والدین به لندن رفت. میدل ایست آی سال مهاجرت را ۱۹۸۵ دانسته است. در لندن مرکزی بزرگ شد اما سفرهای منظم به تهران را ادامه داد. خودش این رفتوآمد میان دو کلانشهر را منشأ هویت دوگانه خوانده است. در ۲۰۱۹ به میدل ایست آی گفت هرچه بیشتر با فرهنگ هیپهاپ آشنا شد، جهان را از دریچهٔ یک صنعت فهمید، نه فقط از راه سرگرمی.
کاوه گلستان در ۲۰۰۳ بر اثر انفجار مین در کفری عراق کشته شد.
بتلرپ بریتانیا و شاعران سمی
از نوجوانی در مسابقات رقابتی رپ بریتانیا شرکت کرد. در شانزدهسالگی قهرمان مسابقات UK Freestyle Knock-out Battle Rap سال ۲۰۰۰ شد؛ سوشالیست ورکر همین عنوان را «قهرمان فریستایل بریتانیا ۲۰۰۰» خلاصه کرده است. سپس گروه Poisonous Poets یا «شاعران سمی» را شکل داد. موزهٔ فروید نوشته که این جمع از نخستین گروههای هیپهاپ بریتانیا بود که با ناشر بزرگ قرارداد بست: در ۲۰۰۱ با BMG/Arista. اعضای مرتبط در منابع مختلف تونی دی، تراپیست، داک براون، استایلا و لوکی ذکر شدهاند. داک براون برادر نویسنده زیدی اسمیت است. میدل ایست آی تونی دی را از چهرههای صحنهٔ بتل بریتانیا دانسته است.
میستیپ ۲۰۰۵ گروه با عنوان Poisonous Poetry منتشر شد. در ۲۰۱۱ دو مجموعهٔ Lost Tapes Vol. 1 با زیرعنوان Poison and Other Toxins و Lost Tapes Vol. 2 با زیرعنوان Estates and Legacies آمد. ایپی Seven Shades در ۲۰۱۲ منتشر شد و قطعههایی چون «7ntro»، «West London»، «Warning»، «Neva Blink» و «I Predict a Riot» را در بر داشت. تکآهنگهای ثبتشده شامل «Kill 'em With a Pen» با حضور ۷خط در ۲۰۰۸، «021LDN» در ۲۰۱۱ و «I Predict a Riot» در ۲۰۱۱ است. ویدیوهایی برای «What Estate R U From»، «West London»، «Neva Blink»، «The Warning» و «7ntro» ساخته شد.
نام هنری او با فعل انگلیسی reveal بازی میکند.
در ۲۰۱۵ در موزهٔ فروید دربارهٔ فریستایل، ناخودآگاه، طرحوارههای حافظه و ارتباط ناهشیار سخن گفت و بداههای بر اساس واژههای تماشاگران اجرا کرد. در همان سالها دانشجوی پارهوقت کارشناسی ارشد قومموسیقیشناسی در SOAS بود و کار با جوانان، تور و انتشار را همزمان پیش میبرد. سخنرانی TEDxBathUniversity با عنوان Persian HipHop 021 to LDN تاریخچهٔ رپ فارسی را از نگاه فردی روایت کرد که میان کد تلفن تهران و لندن ایستاده است. در آن ارائه گفته بود رپرهای زیرزمینی ایران رپ آمریکاییآفریقایی را وام گرفتند، اما با ساز ایرانی، سنت شعر فارسی و رنگ عرفانی آن را بومی کردند.
همکاری با هیچکس و صحنهٔ رپ فارسی
آشنایی با رپ فارسی در همان دورهٔ قرارداد با آریستا رخ داد. به تهران رفت و مجموعهای از همکاریها را آغاز کرد. نخستین کار مشترک شناختهشده با سروش لشکری، هیچکس، قطعهٔ «تیریپ ما» در ۲۰۰۳ یا به روایت ویکیپدیای فارسی سال ۱۳۸۳ است. در گفتوگوی ۲۰۱۰ با سوشالیست ورکر گفته بود هیچکس آن زمان ناشناخته بود، اما ظرف یک سال قطعه چنان فراگیر شد که در خیابان نمیتوانست بیمزاحمت راه برود. میدل ایست آی ترجمهٔ عنوان را Our Style ثبت کرده است.
همکاریها ادامه یافت: «دیده و دل» با هیچکس، امین فولادی و بیداد در ۲۰۰۶؛ «وطنپرست» و «زندان» با هیچکس در همان سال؛ ریمیکس «خط من» با عرفان، خشایار، افرا و مهراد هیدن در ۲۰۰۸؛ «نفرت» با عرفان در ۲۰۱۰؛ «مرجان» با قاف در ۲۰۱۱؛ «تیریپ ما ۲» در ۲۰۱۲ و «کی میگه» با هیچکس در ۲۰۲۰. ناشران مرتبط در ویکیپدیای فارسی ملتفت، صامت، ۰۲۱ و ابر رکوردز ذکر شدهاند.
در گفتوگوی ۲۰۱۰ دو جریان رپ ایران را از هم جدا کرد: رپ پارتی نزدیک به الگوی باشگاهی آمریکایی، و رپ خیابانی متمرکز بر مسائل اجتماعی داخل ایران و مخالفت با مداخلهٔ غربی. رپرهای خیابانی را در تقابل با هیپهاپ تجاری آمریکا توصیف کرد. صحنه را عمدتاً تهرانی دانست که در شهرهای دیگر هم جیبهایی دارد. محدودیت مجوز را شدیدتر از موسیقی سنتی خواند و گفت مسئولان رپ را غربی و منحط میبینند؛ در نتیجه صحنه زیرزمینی، بیساختار و متکی به اینترنت است و از آن پول درنمیآید. «خلوص» این وضعیت را هم ستود و هم بهعنوان محدودیت توضیح داد.
آلجزیره در ۲۰۱۴ از قول او نوشته که افزایش سرعت اینترنت، شبکههای اجتماعی و سایتهای اشتراک موسیقی به صحنه خصلتی فراملی داده است. همین نقش میانجی، جایگاه او را از یک رپر صرفاً بریتانیایی متمایز میکند: او مترجم دو میدان بود، نه مهمان گذرا در تهران.
نگاه به صنعت، آموزش و محدودیت منابع
در میدل ایست آی از تنوع درونی رپ فارسی دفاع کرد: اگر کسی رپ مصرفی و جنسیشده بخواهد هست؛ اگر رپ مورد حمایت دولت بخواهد هست؛ اگر رپ اجتماعی دربارهٔ زندگی روزمرهٔ تهران بخواهد هست؛ و ستارههایی که بیرون ایران با شبکههای اجتماعی با مخاطب حرف میزنند. جذابیت رپ برای ایرانیان را شبیه گسترش آن میان طبقهٔ کارگر سیاه آمریکا دانست: دسترسی آسان و دوری از نخبهگرایی. در همان گفتوگو هشدار داد که آنچه تریشیا رز دربارهٔ سرمایهای شدن رپ آمریکا گفته، در مقیاسی کوچکتر در هیپهاپ ایرانی تکرار میشود.
جزئیات بعدی آن ناشر در منابع عمومی دنبال نشده و نباید آن را به امپراتوری ضبط نسبت داد.
آنچه از کارنامهٔ او میتوان با اطمینان گفت، پل بودن است. قهرمانی فریستایل ۲۰۰۰، قرارداد آریستا، میستیپهای Lost Tapes، ایپی Seven Shades، حضور در نیوزنایت، سخنرانی در فروید و TEDx، تحصیل قومموسیقیشناسی در SOAS، و همکاریهای مستند با هیچکس، عرفان، قاف و ۷خط، همگی در منابع مستقل آمدهاند. آنچه نباید ساخت، زندگینامهٔ پر از آلبوم استودیویی پیاپی است؛ انتشار رسمی او پراکنده و بیشتر در قالب میستیپ، ایپی و فیچر بوده است. در کاتالوگ گوشه او در نقش خواننده ثبت شده، اما کارش در میدان رپ، آموزش و تبیین صحنه نیز بخشی از همان نقش است: صدایی که میان ۰۲۱ و LDN حرکت کرد و رپ فارسی را برای مخاطب انگلیسیزبان توضیح داد، بیآنکه خود را جایگزین هیچکس جا بزند.
این مقاله از منابع عمومی نوشته شده؛ متن ترانه بازنشر نمیشود.






