مجید یحیایی؛ پاپ تهران از سکوت مبهم تا کاش از اول
زندگی و آغاز
مجید یحیایی به روایت بیاموزیک، تاپ‌صدا و آی‌ریتم در ۲۹ مرداد ۱۳۶۳ در تهران به دنیا آمده و ساکن همین شهر است. رسانه آهنگ تاریخ تولد را ۲۱ مرداد ۱۳۶۳ نوشته است. این اختلاف را باید روی صفحه نگه داشت: اکثر زندگینامه‌های تکراری ۲۹ مرداد را می‌گویند و یک آرشیو پرمخاطب ۲۱ را. تا سند رسمی‌تری نیاید، هر دو را ذکر می‌کنیم و شهر را تهران می‌گذاریم که در همه مشترک است. ملیت در تاپ‌صدا ایرانی آمده و نام هنری همان نام کامل است. آی‌ریتم ساز تخصصی را پیانو و گیتار نوشته است. رسانه آهنگ هم مهارت در گیتار و پیانو را تکرار کرده است. پس آغاز موسیقایی او با دو ساز خانگی-استودیویی پاپ است نه با ردیف آوازی سنتی در منابع.
آموزش از سال ۱۳۷۹ زیر نظر استادان موسیقی در زندگینامه‌های بیاموزیک، تاپ‌صدا، آی‌ریتم و رسانه آهنگ آمده است. نام استاد در این متن‌ها نیست؛ نباید اسم ساخت. فعالیت حرفه‌ای از سال ۱۳۸۵ نوشته شده است. تاپ‌صدا شروع را ۱/۱/۱۳۸۵ گذاشته که بیشتر برچسب سال است تا روز دقیق. فاصلهٔ ۱۳۷۹ تا ۱۳۸۵ یعنی چند سال یادگیری پیش از انتشار جدی. آی‌ریتم ژانر را پاپ و سال شروع کاری را ۱۳۸۵ و زمینه را خواننده، تنظیم‌کننده و آهنگساز دانسته است. رسانه آهنگ نقش‌ها را خواننده، آهنگساز، تنظیم‌کننده و ترانه‌سرا فهرست کرده و برای آهنگسازی، تنظیم، سروده و نوازندگی هم شمار اثر جداگانه نشان داده است. این یعنی یحیایی در معرفی سایت‌ها فقط مجری نیست؛ بخشی از تولید را خودش برمی‌دارد.
تاپ‌صدا سن را در صفحه‌ای قدیمی ۳۱ ساله نوشته که با تولد ۱۳۶۳ و تاریخ به‌روز صفحه نمی‌خواند؛ آن عدد را باید کهنه دانست نه دادهٔ جاری. آنچه پایدار است تهران، پاپ، دو ساز، و دو تاریخ ۱۳۷۹ و ۱۳۸۵ است. آغاز او با نسل پاپ فایل‌محور دههٔ هشتاد یکی است: یادگیری نوجوانی، ورود حرفه‌ای میانهٔ دهه، بعد انباشت آلبوم و تک‌آهنگ. برخلاف خوانندگانی که از تیتراژ سریال معروف شدند، در این منابع نام تیتراژ ملی برای او تکرار نشده است. ورود از استودیو و آلبوم بوده است.
مسیر هنری
مسیر او دو لایه دارد: آلبوم‌های دههٔ نود و تک‌آهنگ‌های ممتد بعد. فول‌آرشیو رسانه آهنگ آلبوم‌ها را این‌طور سال‌گذاری کرده است: اشک‌های سرگردان، بازی زمونه، خاطره‌ساز، سکوت مبهم و طلسم همه در ۱۳۹۳، کاش از اول در ۱۳۹۴، آهنگ‌های طلایی در ۱۳۹۸. تاریخ‌های ۲ تا ۵ فروردین ۱۳۹۳ برای چند آلبوم پیاپی بیشتر شبیه تاریخ بارگذاری آرشیو است تا پنج رونمایی جدا در چهار روز؛ باید با احتیاط خواند. اصل مطلب این است که هستهٔ آلبومی او در منابع به سال‌های ۱۳۹۳–۱۳۹۴ گره خورده و یک مجموعهٔ گلچین در ۱۳۹۸ آمده است. تاپ‌صدا و بیاموزیک بدون سال دقیق، سکوت مبهم، بازی زمونه، اشک‌های سرگردان، کالکشن و خاطره‌ساز را نام برده‌اند. پلی‌موزیک هشت آلبوم نشان می‌دهد از جمله کاش از اول، طلسم، خاطره‌ساز، کالکشن و مجموعه‌ای با عنوان «۶ ترک». کالکشن و آهنگ‌های طلایی را باید گلچین دانست نه لزوماً آلبوم استودیویی تازه.
سکوت مبهم در بیاموزیک با فهرست قطعات آمده است: وابسته، سرنوشت، لیاقت نداشتی، افسوس به دلم، بی‌خیالی، قسمت، امانم نمی‌ده، دنیا وفا نداره، سادگی، همدم، دیدار آخر، عشق من. دوازده عنوان یعنی آلبوم کامل پاپ احساسی نه ای‌پی کوتاه. بازی زمونه در رسانه آهنگ با آهنگسازی و تنظیم خود یحیایی و تاریخ ۲ فروردین ۱۳۹۳ ثبت شده است. پلی‌موزیک برای بازی زمونه یازده قطعه و حدود سی‌وسه دقیقه نوشته است. اشک‌های سرگردان در پلی‌موزیک با نام اشکای سرگردون هشت قطعه و حدود بیست‌وهفت دقیقه دارد؛ ترانه و موزیک را خود او نوشته‌اند و قطعهٔ عنوان به شکل «بزن این ساز» هم آمده است. کاش از اول در مای‌ریتم با دوازده قطعه فهرست شده: رویای عجیب، پاییز، کاش از اول، نشو پاسوز من، زندگی، من و تو، دارم احساس می‌کنم، عادت، تپش، فاصله، هر جای دنیا باشی، حسودی. ترانه از میثم مینایی، فرامرز مقدمی، خود یحیایی، سجاد صمیمی و فرجام خیرالهی است. آهنگ از یحیایی است. تنظیم با یحیایی و میلاد ترابی است. گیتار کلاسیک فرشید ادهمی و امید حجت، کلارینت بابک یوسفی، ساکسیفون یاشار خسروی، میکس و مستر خود یحیایی، عکس حسین پاک‌روان، طرح کاور حمید فتحی، مدیر برنامه فرشاد رحیمی. این کامل‌ترین برگهٔ عوامل در منابع است و نشان می‌دهد ۱۳۹۴ او به فرم آلبوم با نوازندهٔ بادی و گیتار کلاسیک رسیده است. رسانه آهنگ تاریخ آلبوم را ۴ مرداد ۱۳۹۴ گذاشته است. پلی‌موزیک مدت مجموعه را حدود سی‌ونه دقیقه نوشته است.
پس از آلبوم، تک‌آهنگ بار اصلی شده است. رسانه آهنگ شصت‌وسه تک‌آهنگ و پلی‌موزیک هفتاد تک‌آهنگ شمرده‌اند. از نمونه‌های تاریخ‌دار: تصور شهریور ۱۳۹۶، تعبیر رویا آبان ۱۳۹۶، مونس جان بهمن ۱۳۹۶، تا دنیا دنیاست مرداد ۱۳۹۷، تموم عشق تو اسفند ۱۳۹۷، خاطرات زخمی آبان ۱۳۹۸، دیوونه تیر ۱۳۹۹، بارون غم آبان ۱۳۹۹، نگار اسفند ۱۳۹۹، بغض با حمید سمیعی‌پور اردیبهشت ۱۴۰۰، تقاص خرداد ۱۴۰۰، نارفیق فروردین ۱۴۰۳، باور ۲ در ۳۱ تیر ۱۴۰۵ به‌عنوان جدیدترین اثر صفحه. سه موزیک‌ویدیو در رسانه آهنگ: کاش از اول بهمن ۱۳۹۴، شب تولد مرداد ۱۳۹۵، رز قرمز تیر ۱۳۹۸. مسیر از آلبوم ۱۳۹۳–۱۳۹۴ به ویدیو و تک‌آهنگ ممتد رسیده و در ۱۴۰۵ هنوز فایل تازه دارد. این تداوم دو دهه از ۱۳۸۵ تا ۱۴۰۵ را در پاپ داخلی کم‌ستاره‌تر هم می‌توان دید؛ یحیایی نمونهٔ ماندن در مدار انتشار است حتی اگر آنتن سراسری نباشد.
سبک و صدا
ژانر در آی‌ریتم و رسانه آهنگ پاپ است. خود او آهنگ و تنظیم بیشتر کارها را به روایت زندگینامه‌ها انجام داده است. این خودکفایی صدا را یکدست می‌کند: پاپ احساسی با تنظیم داخلی، نه ارکستر بزرگ جشنواره. عنوان‌ها بار غم و خاطره دارند: سکوت مبهم، اشک‌های سرگردان، بارون غم، خاطرات زخمی، بغض، تقاص، نارفیق. در کاش از اول هم پاییز، فاصله، حسودی، عادت و کاش از اول همان مدار را ادامه می‌دهند. زندگی و هر جای دنیا باشی کمی از شکایت فاصله می‌گیرند اما هنوز پاپ خطاب‌محورند. آی‌ریتم تک‌آهنگ‌ها را اغلب احساسی دانسته است.
ساز پیانو و گیتار در معرفی، رنگ احتمالی تنظیم را می‌گوید بدون آن‌که هر قطعه پیانو-محور باشد. در کاش از اول گیتار کلاسیک و کلارینت و ساکسیفون آمده؛ یعنی دست‌کم یک آلبوم لایهٔ آکوستیک و بادی دارد. میلاد ترابی در تنظیم همان آلبوم شریک است؛ نامی که در پاپ دههٔ نود تکرار می‌شود. بابک یوسفی کلارینت همان مجموعه‌ای است که در آلبوم‌های پاپ تهران زیاد شنیده می‌شود. یحیایی میکس و مستر کاش از اول را هم خودش کرده است؛ کنترل از ملودی تا فایل نهایی. این با خوانندهٔ صرفاً اجراگر فرق دارد.
دوئت بغض با حمید سمیعی‌پور استثناست در کارنامه‌ای که غالباً تک‌صدا است. نارفیق عنوانی تکراری در پاپ فارسی است و نباید با نارفیق مهدی مدرس و فرزاد فرزین یکی گرفته شود؛ این یکی مال یحیایی و تاریخ ۱۴۰۳ است. باور ۲ نشان می‌دهد او به قطعهٔ قبلی هم برمی‌گردد و نسخهٔ تازه می‌سازد. سبک کلی او پاپ غمگین دههٔ هشتاد و نود است که بعد از افول آلبوم، در تک‌آهنگ ادامه یافته است. راک و رپ در معرفی‌ها نیست. صحنهٔ کنسرت در این منابع به اندازهٔ آلبوم مستند نشده؛ وزن کارنامه روی فایل استودیو است.
آثار و همکاری‌ها
آلبوم‌های نام‌برده: سکوت مبهم با دوازده قطعه در بیاموزیک؛ بازی زمونه با آهنگ و تنظیم خودش؛ اشک‌های سرگردان با کلام و ملودی خودش؛ خاطره‌ساز و طلسم در فهرست ۱۳۹۳؛ کاش از اول ۱۳۹۴ با برگهٔ عوامل کامل؛ کالکشن و آهنگ‌های طلایی به‌عنوان مجموعه. تک‌آهنگ‌های پرتکرار در پلی‌موزیک و آی‌ریتم: باور ۲، ناخدا، نارفیق، قلب منی، افسانه، تقاص، بغض، نگار، بارون غم، دیوونه، خاطرات زخمی، تموم عشق تو، زندگی، ببخش، تصور، دقایق، آخه تو هنوز عشق منی، هر جای دنیا باشی. ویدیوها: کاش از اول، شب تولد، رز قرمز.
همکاران کاش از اول شبکهٔ اصلی نام‌دارند: مینایی، مقدمی، صمیمی، خیرالهی در کلام؛ ترابی در تنظیم؛ ادهمی و حجت در گیتار؛ یوسفی و خسروی در بادی؛ پاک‌روان و فتحی در تصویر؛ رحیمی در مدیریت برنامه. حمید سمیعی‌پور در بغض همخوان است. در بقیهٔ تک‌آهنگ‌ها غالباً نام خودش به‌عنوان آهنگساز و تنظیم تکرار می‌شود. تهیهٔ رامین‌بصیرت‌نیا یا لیبل بزرگ در این برگه‌ها برای او برجسته نیست. کارنامه پرحجم است: ده‌ها تک‌آهنگ و چند آلبوم. برای شنوندهٔ جدید بهتر است از یک آلبوم کامل شروع کند نه از هفتاد تک‌آهنگ پراکنده.
کاش از اول را می‌توان نقطهٔ بلوغ تولید دانست چون نوازنده و شاعر بیرونی دارد. سکوت مبهم را نقطهٔ معرفی آلبومی. تک‌آهنگ‌های ۱۳۹۶ تا ۱۴۰۵ را ادامهٔ حضور در آرشیو. گلچین ۱۳۹۸ را میان‌بر برای کسی که حوصلهٔ آلبوم کامل ندارد. این تقسیم از خود منابع می‌آید نه از نقد سلیقه‌ای.
جایگاه
یحیایی در پاپ داخلی نمونهٔ خواننده-آهنگساز تهران است که آلبوم‌های احساسی دههٔ نود را ساخت و بعد در مدار تک‌آهنگ ماند. شهرت او در این منابع از نوع ستارهٔ تلویزیون نیست؛ از نوع آرشیو پر است. شصت‌وسه تا هفتاد تک‌آهنگ یعنی مخاطب وفادار فایل، نه لزوماً چارت هفتگی. جایگاهش کنار پاپ غمگین هم نسل است نه کنار پاپ کلاب یا تیتراژ سریال. خودکفایی در تنظیم او را به تولیدکننده‌های مستقل نزدیک می‌کند حتی اگر صدایش کاملاً رادیویی بماند.
در نقشهٔ گوشه او جایی میان آلبوم ۱۳۹۳ و تک‌آهنگ ۱۴۰۵ است. کسی که پاپ خاطره و شکایت می‌خواهد، سکوت مبهم و کاش از اول را دارد. کسی که فقط فایل تازه می‌خواهد، باور ۲ را دارد. تفاوت ۲۹ و ۲۱ مرداد در تولد، نمونهٔ همان نقص دانشنامه‌ای است که در هنرمندان بدون ویکی‌پدیا تکرار می‌شود؛ شهر و مسیر حرفه‌ای اما پایدار است. او را نباید با مجیدهای دیگر پاپ یکی گرفت: نام خانوادگی یحیایی و آلبوم‌های نام‌برده شناسنامه است.
شنیدن در گوشه
شنیدن را از سکوت مبهم شروع کنید تا دوازده قطعهٔ آلبومی مبدأ معلوم شود؛ وابسته و دیدار آخر دو گوشهٔ همان مجموعه‌اند. بازی زمونه را برای آهنگ و تنظیم خودش بگذارید. اشک‌های سرگردان را کوتاه‌تر و با قطعهٔ عنوان بشنوید. کاش از اول را یک‌نفس گوش کنید: قطعهٔ عنوان، عادت، پاییز و هر جای دنیا باشی چهار ستون آلبوم ۱۳۹۴اند. از تک‌آهنگ‌ها بارون غم، خاطرات زخمی، نگار و نارفیق دورهٔ فایل را می‌سازند. بغض را برای دوئت سمیعی‌پور جدا کنید. باور ۲ را آخر بگذارید تا خط تا ۱۴۰۵ بسته شود. ویدیوی کاش از اول را اگر تصویر می‌خواهید کنار استودیو ببینید. آنچه در گوشه می‌ماند پاپ تهران است که از پیانو و گیتار آمد، در ۱۳۹۳ آلبوم انباشت و تا تک‌آهنگ ۱۴۰۵ ادامه داد.
این مقاله از منابع عمومی نوشته شده؛ متن ترانه بازنشر نمی‌شود.
